Rodzi się pytanie, czy zróżnicowana internetowa społeczność posiada jakąś wspólną ideologię lub przynajmniej część wspólnych poglądów. Wydaje się, że dominującą wśród użytkowników Internetu ideologią jest tzw. technolibertarianizm.

Podstawowe jego założenia to:

  • nieograniczona wolność słowa,
  • zbliżony do klasycznego pogląd na kwestie gospodarki,
  • wiara w kapitalistyczny prometeizm,
  • głęboka niechęć do wszelkiego typu regulacji, w tym szczególnie regulacji narzucanych przez instytucje państwowe,
  • akceptacja ideologicznych założeń ruchów o podłożu anarchistycznym,
  • wskazywanie na wewnętrzny rozwój jako zasadniczy cel ludzkiego życia,
  • pragmatyczne podejście do rozwiązywanych problemów.

Głównymi przedstawicielami (techno)libertarianizmu są przede wszystkim inżynierowie zajmujący się informatyką, problemami sieci oraz programowaniem. Całość doktryny zachowuje jednak dość ścisłe związki ze specyficznie pojmowanym gnostycyzmem [DAVIS 2002:146], bazującym na doszukiwaniu się elementów duchowości w zaawansowanej technologii informacyjnej w tym szczególnie Sieci. To właśnie Internet, z jego decentralizacją, brakiem kontroli ze strony rządów, wielkimi możliwościami technologicznymi oraz wysoką efektywnością jest głównym fetyszem technolibertarian [DAVIS 2002:150]. Dla obrony wolności słowa w Internecie utworzna została Fundacja Elektronicznego Pogranicza (Electronic Frontier Foundation – EFF), mająca za zadanie wspierać inicjatywy zmierzające do ochrony Internetu jako zjawiska żywiołowego i samodzielnie się rozwijającego [DAVIS 2002:143]. Ponieważ stworzona została ona przez Johna Perry’ego Barlowa – wokalistę znanego z przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych kontrkulturowego zespołu Grateful Dead – w znacznej części zawiera ona postulaty formułowane podczas młodzieżowych buntów z tamtego okresu. Głównym polem działalności EFF stały się Stany Zjednoczone, bowiem jako pierwsze podjęły one na drodze administracyjnej kroki zmierzające do wprowadzenia w Internecie rozwiązań zbliżonych do cenzury. Innym powodem dla którego EFF powstała i rozwija się na terenie USA są uwarunkowania historyczne – w chwili obecnej USA jest krajem ze zdecydowanie najpowszechniejszym i najtańszym dostępem do Internetu.

W pracach krytycznych podkreśla się jednak, że upowszechnienie się technologii komputerowej, Internetu i związanego z nimi zespołu zachowań wpisujących się w ideologie technolibertariańską, w bardzo znaczący sposób wpłyneło na zmianę w podejściu do świata. Haraway podaje przykłady zmian w ogólnych tendencjach, jakie wystąpiły w ciągu lat osiemdziesiątych, a które określa jak przejście od dominacji hierarchicznych, do struktur nazwanych informatyką dominacji [HARAWAY 2000:53].

Zestawienie cech charaktersytycznych dla dominacji hierarchicznej oraz informatyki dominiacji [HARAWAY 2000:53-54]

DOMINACJA HIERARCHICZNA INFORMATYKA DOMINACJI
reprezentacja symulacja
powieść burżuazyjna, opowiadanie science fiction, postmodernizm
organizm komponent biotyczny
gorąc, ciepło hałas, szum
biologia jako praktyka kliniczna biologia jako powołanie
fizjologia inżynieria komunikacyjna
małe grupy podsystemy
doskonałość optymalizacja
eugenika kontrola populacji
dekadencja, Czarodziejska Góra dezaktualizacja, Future Shock
higiena zarządzanie stresem
mikrobiologia, gruźlica immunologia, AIDS
podział pracy ergonomia/cybernetyka pracy
specyfikacja funkcjonalna konstrukcja modułowa
reprodukcja replikacja
organiczna specjalizacja płciowa optymalne strategie genetyczne
determinizm biologiczny inercja ewolucyjna, przemoc
ekologia wspólnoty ekosystem
rasowy łańcuch bytów neoimperializm, humanizm ONZ
naukowe zarządzanie w domu/fabryce globalna/elektroniczna wioska
rodzina/rynek/fabryka kobieta zintegrowana
pensja rodzinna wartość porównawcza
publiczny/prywatny „cyborg-obywatel”
nauka – kultura pola zróżnicowań
współpraca ulepszona komunikacja
Freud Lacan
płeć inżynieria genetyczna
nakład pracy robotyka
umysł sztuczna inteligencja
II wojna światowa Gwiezdne Wojny
kapitalistyczny patriarchalizm rasy białej informatyka dominacji

Obraz przedstawiany przez Haraway nie jest więc obrazem optymistycznym. W swym podejściu zbliża się do bardzo technosceptycznych poglądów Baudrillarda [BAUDRILLARD 1994], z jego pojęciem simulacrum (kopii bez oryginału).

literaturaBAUDRILLARD J., 1994, Simulcra and Simulation, Michigan.

DAVIS E., 2002, TechGnoza. Mit, magia + mistycyzm w wieku informacji, Poznań.

GILL K., JANES L., WOODWARD K., HOVENDEN F. (ed.), 2000, The Gendered Cyborg. A Reader, London-New York.

HARAWAY D.,, 2000, A Manifesto for Cyborgs: Science, Technology and Socialist Feminism in the 1980s, [w:] GILL K., JANES L., WOODWARD K., HOVENDEN F.